istoriju pisu pobednici
objavio:
Vojvodjanski portal
kategorija:
istoriju valjda pisu pobednici
Prvi srpski ustanak izbio je 1804. godine u Šumadiji, u Orašcu kod današnjeg Aranđelovca.
Ovo nije tačno odnosno naši stari na hajdučki način pokrali za sebe.
Prvi srpki ustanak protiv Osmanlija izbio je u Banatu 1593. godine i trajao je do oko 1607. godine. Ustanički duhovni vođa beše pravoslavni episkop Vršca Teodor Tivodorović - Sveti Teodor Vršački, a na vojnom bojištu vodio je vojvoda Grdan. Srbi su privremeno oslobodili Zrenjanin (tada Bečkerek), Vršac, Bečej, Partu i Merčino (Merčino srpski ili ipak rumunski Banat?) u srpskom delu Banata, u Bačkoj Titel, i dalje Bokšan (rumunski Bocsa), Fače (Faget), Lipovu (Lipova) i Ohat u rumunskom delu Banata, te i Vilagoš i Jenopolje (Ineu) u Erdelju (isto Transilvanija, zapadna Rumunija severno od Banata).
Posle propasti ovog srpskog ustanka koji se bio proširio na Metohiju i Hercegovinu, Turci su po narodnom predanju u ropstvo odveli više od stotinu hiljada Srba i drugih hrišćanskih naroda. Živote gube vladika Teodor i vojvoda Grdan, a sa njima i patrijarh srpski Jovan Kantul.
Srbi su Ugarsku, to jest mađarsko carstvo, koja je tada obuhvatala i današnju Vojvodinu, počeli naveliko da naseljavaju posle kosovskog boja 1389. godine, mada se pravoslavni Srbi u Sremu pominju već u 13. veku. Despot Stefan, sin kneza Lazara, priznaje 1402. godine vrhovnu vlast Ugarske i od nje dobija na upravu Mačvu (šabački region) i Beograd, u kojim despot Stefan namesta svoju prestonicu, zatim posede u Sremu, Bačkoj i u župama Bodrog, Torontal, Satmar, i grad Debrecin u istočnoj Mađarskoj. Despotu Stefanu uz sve to dodaje se isto uprava nad župama Bodrog (zapadna Bačka sa Apatinom a možda i Mohačom), Torontal (centralni Banat sa Bečejom, Aračom i Bašaidu), i Satmar u istočnoj Mađarskoj sa gradovima Satmar, Nađbanja i Felsebanja. U to vreme prve počinju veće seobe Srba iz stare Srbije u današnju Vojvodinu.
Godine od 1439 do 1444 ondašnji Srbi nazvali su "dugom vojnom". Tad je stara Srbija prvi put pala pod vlast Turaka. Despot Đurađ Branković, naslednik despota Stefana, i sa njim mnoštvo naroda pribegli su na despotove posede u Ugarskoj. Mada je despot Đurađ obnovio 1444 svoju vlast u staroj Srbiji, Turci su od 1452 do 1459 ipak konačno osvojili staru Srbiju.
Za razliku od despota Stefana koji je učestovao na rimokatoličkom koncilu u Konstanci (trajao 1414 do 1418) ali je i dalje ostao Pravoslavac, despot Đurađ, sin Vuka Brankovića, bio je ukoreni Pravoslavac sav u duhu vizantijskog sveta. Sa njim nastala je zadnja dinastička loza srednjevekovne Srbije, koja se i dalje u drugoj polovini 15. veka javlja u Ugarskoj. Ugarski kralj Matija Korvin (1458-90), koji važi za jednog od najznamenitijih ugarskih kraljeva, obnovio je oko 1471. godine Srpsku despotovinu u Ugraskoj. Samo u njegovo vreme preseljeno je oko 200.000 Srba iz stare Srbije u Ugarsku. Srpska despotivina bila je vojna pogranična zemlja, vojna krajina, i imala je obavezu da brani južne ugarske granice. Srpski despoti imali su autonomiju i bili su od Ugarske priznati prvo kao vrhovni gospodari Srba u Ugarskoj, a dalje kao "gospodini Srbljem i Raške zemlje i Podunavlja", dakle po Ugarskoj i sa njom Evropi za legalne vladare stare Srbije koju su Turci osvojili. Glavni deo i centar Srpske despotivine beše župa Srem, zbog toga se Srpska despotovina u Ugarskoj pominje isto kao Sremska despotivina. U to vreme građeni su pravoslavni manastiri poput Krušedola i Hopovo.
Posle boja kod Mohača (Mohacs) 1526. godine gde su Turci porazili Ugre i kad počinje tursko osvajanje Ugarske, tu ni Srpska despotovina nije mogla dugo da se drži. Zadnji srpski despot beše Stefan Štiljanović - Sveti Stefan Štiljanović, do oko 1540. godine, a svoju prestonicu imao je u Valpovu zapadno od Osijeka u današnjoj Slavoniji. U međuvremenu javljao se i neki "car Srbljem" Jovan Crni ili Jovan Nenad, koji je za sebe tvrdio da je potomak srpskih i vizantijskih careva. Uspeo je u anarhiji koja je savladala posle poraza kod Mohača da se stavi na čelo narodu, preovladao je u većem delu Banata i Bačke, ali je iz jedne zasede bio smrtno ranjen.
Greška je misliti da su Srbi iz seoba krajem 17. veka i početkom 18. veka naselili dašnanju Vojvodinu odnosno Srem i Banat. Oni su naselili u glavnom delu Bačku, Baranju i današnju južnu Mađarsku, podunavlje sve do samog Budima i Pešte (vidi Sentandreja, mađarski Szentendre).
Saborna crkva pravoslavnih Srba u Sentandreji
Glavni trg Sentandreje sa pravoslavnom srpskom crkvom Blagoveštenja
Najseverniji srpski pravoslavni manastiri behu Šimeg ili Šimuđ iz 1704. godine kod reke Répce severno od Sárvár dobrih 20 km od austrijske granice, Mađari taj region zovu Kisalföld; te i Srpski Kovin južno od Budimpešte. Na samom blatnom jezeru beše manastir Tihanj, a zapadno od blatnog jezera kraj reke Zala kod Keszthely i manastir Blatno, gde je bilo sedište jedne pravoslavne srpske episkopije. Sentandreja je severno od Budimpešte i kratko vreme bilo je sedište srpskog patrijarha. U Sentandriji dan danas živi značajna srpska manjina. Dalje smo imali manastir Čatar kod Zalaegerszeg dobrih 50 km od slovenske, hrvatske i austrijske granice. Dakle četiri manastira i jednu episkopiju samo severno i zapadno od blatnog jezera (mađarski Balaton).
U Bratislavi u Slovačkoj nalazi se najveća pravoslavna srpska crkva u stilu baroka izvan današnje Srbije; Slovačka je do 1918 bila deo Mađarske odnosno Austro-Ugarske.
Glavni deo pravoslavnih Srba iz seoba naseljen je u Baranji i u Bačkoj. Samo u Baranji imali smo u 18. veku pet manastira (Grabovac, Sekudvar, Topolje, Šikloš ili Sokloš, Pečvar), tri episkopije (Sečuj, Mohač-Mohacs, Sigetvar-Szigetvár), i jednu arhiepiskopiju u Pečuju (Pecs).
Baranja je 1918 podeljena između Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca (Jugoslavije) sa jedne i Mađarske sa druge strane; danas postoji jedan hrvatski i jedan mađarski deo Baranje, isto kao što postoji jedan hrvatski i jedan srpski deo Srema, jedan rumunski i jedan srpski deo Banata, i jedan mađarski i jedan srpski deo Bačke.
U Bačkoj pravoslavni Srbi dobili su 1699/1703 takozvano Potisko-pomorišku vojnu Krajinu (u Bačkoj gradove na Tisi od Segedina do Titela, dalje Suboticu i Sombor, a uz reku Moriš gradove od Segedina do Đule-Gyula i Halmađa-Halmagiu, sa Aradom kao sedište pravoslavne srpske eparhije). Austrijanci ukinuli su 1743/51 Potisko-pomorišku vojnu Krajinu, odakle su se mnogi Srbi preselili u Carsku Rusiju, u današnju Ukrajinu, gde su imali pokrajine Slaveno-Srbiju i Novu Srbiju. izvor dragi
http://forum.verujem.org
Ovo nije tačno odnosno naši stari na hajdučki način pokrali za sebe.
Prvi srpki ustanak protiv Osmanlija izbio je u Banatu 1593. godine i trajao je do oko 1607. godine. Ustanički duhovni vođa beše pravoslavni episkop Vršca Teodor Tivodorović - Sveti Teodor Vršački, a na vojnom bojištu vodio je vojvoda Grdan. Srbi su privremeno oslobodili Zrenjanin (tada Bečkerek), Vršac, Bečej, Partu i Merčino (Merčino srpski ili ipak rumunski Banat?) u srpskom delu Banata, u Bačkoj Titel, i dalje Bokšan (rumunski Bocsa), Fače (Faget), Lipovu (Lipova) i Ohat u rumunskom delu Banata, te i Vilagoš i Jenopolje (Ineu) u Erdelju (isto Transilvanija, zapadna Rumunija severno od Banata).
Posle propasti ovog srpskog ustanka koji se bio proširio na Metohiju i Hercegovinu, Turci su po narodnom predanju u ropstvo odveli više od stotinu hiljada Srba i drugih hrišćanskih naroda. Živote gube vladika Teodor i vojvoda Grdan, a sa njima i patrijarh srpski Jovan Kantul.
Srbi su Ugarsku, to jest mađarsko carstvo, koja je tada obuhvatala i današnju Vojvodinu, počeli naveliko da naseljavaju posle kosovskog boja 1389. godine, mada se pravoslavni Srbi u Sremu pominju već u 13. veku. Despot Stefan, sin kneza Lazara, priznaje 1402. godine vrhovnu vlast Ugarske i od nje dobija na upravu Mačvu (šabački region) i Beograd, u kojim despot Stefan namesta svoju prestonicu, zatim posede u Sremu, Bačkoj i u župama Bodrog, Torontal, Satmar, i grad Debrecin u istočnoj Mađarskoj. Despotu Stefanu uz sve to dodaje se isto uprava nad župama Bodrog (zapadna Bačka sa Apatinom a možda i Mohačom), Torontal (centralni Banat sa Bečejom, Aračom i Bašaidu), i Satmar u istočnoj Mađarskoj sa gradovima Satmar, Nađbanja i Felsebanja. U to vreme prve počinju veće seobe Srba iz stare Srbije u današnju Vojvodinu.
Godine od 1439 do 1444 ondašnji Srbi nazvali su "dugom vojnom". Tad je stara Srbija prvi put pala pod vlast Turaka. Despot Đurađ Branković, naslednik despota Stefana, i sa njim mnoštvo naroda pribegli su na despotove posede u Ugarskoj. Mada je despot Đurađ obnovio 1444 svoju vlast u staroj Srbiji, Turci su od 1452 do 1459 ipak konačno osvojili staru Srbiju.
Za razliku od despota Stefana koji je učestovao na rimokatoličkom koncilu u Konstanci (trajao 1414 do 1418) ali je i dalje ostao Pravoslavac, despot Đurađ, sin Vuka Brankovića, bio je ukoreni Pravoslavac sav u duhu vizantijskog sveta. Sa njim nastala je zadnja dinastička loza srednjevekovne Srbije, koja se i dalje u drugoj polovini 15. veka javlja u Ugarskoj. Ugarski kralj Matija Korvin (1458-90), koji važi za jednog od najznamenitijih ugarskih kraljeva, obnovio je oko 1471. godine Srpsku despotovinu u Ugraskoj. Samo u njegovo vreme preseljeno je oko 200.000 Srba iz stare Srbije u Ugarsku. Srpska despotivina bila je vojna pogranična zemlja, vojna krajina, i imala je obavezu da brani južne ugarske granice. Srpski despoti imali su autonomiju i bili su od Ugarske priznati prvo kao vrhovni gospodari Srba u Ugarskoj, a dalje kao "gospodini Srbljem i Raške zemlje i Podunavlja", dakle po Ugarskoj i sa njom Evropi za legalne vladare stare Srbije koju su Turci osvojili. Glavni deo i centar Srpske despotivine beše župa Srem, zbog toga se Srpska despotovina u Ugarskoj pominje isto kao Sremska despotivina. U to vreme građeni su pravoslavni manastiri poput Krušedola i Hopovo.
Posle boja kod Mohača (Mohacs) 1526. godine gde su Turci porazili Ugre i kad počinje tursko osvajanje Ugarske, tu ni Srpska despotovina nije mogla dugo da se drži. Zadnji srpski despot beše Stefan Štiljanović - Sveti Stefan Štiljanović, do oko 1540. godine, a svoju prestonicu imao je u Valpovu zapadno od Osijeka u današnjoj Slavoniji. U međuvremenu javljao se i neki "car Srbljem" Jovan Crni ili Jovan Nenad, koji je za sebe tvrdio da je potomak srpskih i vizantijskih careva. Uspeo je u anarhiji koja je savladala posle poraza kod Mohača da se stavi na čelo narodu, preovladao je u većem delu Banata i Bačke, ali je iz jedne zasede bio smrtno ranjen.
Greška je misliti da su Srbi iz seoba krajem 17. veka i početkom 18. veka naselili dašnanju Vojvodinu odnosno Srem i Banat. Oni su naselili u glavnom delu Bačku, Baranju i današnju južnu Mađarsku, podunavlje sve do samog Budima i Pešte (vidi Sentandreja, mađarski Szentendre).
Saborna crkva pravoslavnih Srba u Sentandreji
Glavni trg Sentandreje sa pravoslavnom srpskom crkvom Blagoveštenja
Najseverniji srpski pravoslavni manastiri behu Šimeg ili Šimuđ iz 1704. godine kod reke Répce severno od Sárvár dobrih 20 km od austrijske granice, Mađari taj region zovu Kisalföld; te i Srpski Kovin južno od Budimpešte. Na samom blatnom jezeru beše manastir Tihanj, a zapadno od blatnog jezera kraj reke Zala kod Keszthely i manastir Blatno, gde je bilo sedište jedne pravoslavne srpske episkopije. Sentandreja je severno od Budimpešte i kratko vreme bilo je sedište srpskog patrijarha. U Sentandriji dan danas živi značajna srpska manjina. Dalje smo imali manastir Čatar kod Zalaegerszeg dobrih 50 km od slovenske, hrvatske i austrijske granice. Dakle četiri manastira i jednu episkopiju samo severno i zapadno od blatnog jezera (mađarski Balaton).
U Bratislavi u Slovačkoj nalazi se najveća pravoslavna srpska crkva u stilu baroka izvan današnje Srbije; Slovačka je do 1918 bila deo Mađarske odnosno Austro-Ugarske.
Glavni deo pravoslavnih Srba iz seoba naseljen je u Baranji i u Bačkoj. Samo u Baranji imali smo u 18. veku pet manastira (Grabovac, Sekudvar, Topolje, Šikloš ili Sokloš, Pečvar), tri episkopije (Sečuj, Mohač-Mohacs, Sigetvar-Szigetvár), i jednu arhiepiskopiju u Pečuju (Pecs).
Baranja je 1918 podeljena između Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca (Jugoslavije) sa jedne i Mađarske sa druge strane; danas postoji jedan hrvatski i jedan mađarski deo Baranje, isto kao što postoji jedan hrvatski i jedan srpski deo Srema, jedan rumunski i jedan srpski deo Banata, i jedan mađarski i jedan srpski deo Bačke.
U Bačkoj pravoslavni Srbi dobili su 1699/1703 takozvano Potisko-pomorišku vojnu Krajinu (u Bačkoj gradove na Tisi od Segedina do Titela, dalje Suboticu i Sombor, a uz reku Moriš gradove od Segedina do Đule-Gyula i Halmađa-Halmagiu, sa Aradom kao sedište pravoslavne srpske eparhije). Austrijanci ukinuli su 1743/51 Potisko-pomorišku vojnu Krajinu, odakle su se mnogi Srbi preselili u Carsku Rusiju, u današnju Ukrajinu, gde su imali pokrajine Slaveno-Srbiju i Novu Srbiju. izvor dragi
http://forum.verujem.org