Bogdan Dunđerski

Tragajući za poznatim srpskim porodicama koje su ostavile dubok trag u ekonomskom, kulturnom i političkom životu vojvođanskog prostora sigurno ćemo doći do porodice Dunđerski.
Porekiom su iz Hercegovine, iz okoline Gacka. Negde krajem sedamnaestog veka doselili su se uokolinu Subotice, a kasnije početkom XIII veka u Srbobran. Tu je Gedeon Dunđerski (1808-1883), inače deda Bogdana Dunđerskog postavio temelje bogatstva porodice. Naime, Gedeon je od oca Avrama sa braćom nasledlo stetinak jutara najplodnije bačke crnice u okolini Srbobrana svojom preduzimljivošću, marljivošću i štedljivošću iz godine u godinu je uvećavao posed. Međutim, tek će se 1876. godine, kada je Gedeon podelio zemlju dvojici sinova, starijem Aleksandru-ocu Bogdana i mlađem Lazaru, osnažiti porodica i učvrstiti u krupne veleposednike. Tom deobom Aleksandar je dobie srbobransku zemlju, a Lazaru je pripao Kamendin i Kulpin.
Bogdan Dunđerski je bio najstariji Aleksandrov sin, osim njega bili su Dančika, Luka i Jaša. Rođen je 1862.i kao nastariji nasledio je od oca plodnu srbobransku i starobečejsku zemlju. Procenjuje se da je ukupna površina zemlje iznosila 2.600 jutara. Osim bavljenja ratarskom proizvodnjom, Bogdan je bio poznat po ergeli rasnih konja gde su se gajili Nonijusi i Lipicaneri. U ergeli je bilo oko 1.400 konja. Ni oduzimanje zemlje agrarnom reformom posle Prvog svetskog rata nije ugrozilo njegovo bogatstvo. Po ugledu na evropske veleposednike, Bogdan podiže svoj zamak nadomak Bečeja (današnji hotel Fantast). Gradnja je trajala od 1919. do 1923. godine. U okviru zamka podiže i crkvu-kapelu gradenu u neovizantijskom stilu, prema projektu zemunskog arhitekte Krausa. Ikonostas u kapeli je radio Bogdanov dobar prijatelj, čuveni slikar Uroš Predić. Pričalo se da je njihovo prijateljstvo datiralo verovatno od vremena slikanja ikonostasa crkve Sv Đorda u Bečeju. Čak je bilo planirano da se u kapeli sahrane oba prijateija. Kao svedoci Bogdanovog života u medaljonima ikonostasa ucrtana su dva lika-dve Bogdanove ljubavi. Jedan je lik Marice, mađarice koja je živela u Bečeju gde je Bogdan inače imao kuću (današnja zgrada Fadipa na trgu u centru). Drugi lik je lik gospa Mare, koja je bila lepa, sposobna i stroga, a kojoj je Bogdan poverio vođenje salaša, odnosno imanja. Obe su ga nadživele i do kraja ostale verne dobroj i lepoj uspomeni na njega.
Bogdan Dunđerski je živeo radno i skromno, po prirodi nije bio veseljak, više je naginjao meditativnom tipu. Nije bio preterano ni štedljiv, a ni rasipnik-znao je meru. Nije iman mnogo prijateija, ali je umeo da priredi raskošan prijem retkim gostima na svom imanju. Za vreme Austro-Ugarske bio je počasni član budimpeštanskog parlamenta. Pošto je Bogdan znao koliko je važno kulturno i duhovno uzdizanje, pred kraj života, bez zakonitog naslednika, testamentom je 1940. godine celokupnu imovinu zaveštao Matici srpskoj. Umro je 1943. godine.
Dušan Opinćal   IZVOR:   www.geocities.com                                                   www.dvorci.info