Crkva svetog Lazara u Larnaki
Lazareva subota ili Vrbica se slavi na subotu uoči praznika

Cvijeti (koji uvijek padaju u šestu nedelju Časnog posta) posvećena je uspomeni na vaskrsenje četvorodnevnog Lazara, i na ulazak Hristov u Jerusalim, gdje su ga djeca svečano dočekala i pozdravila. Tada se u našim hramovima u popodnevnim časovima služi večernje bogosluženje, i u crkvu se unose mladi vrbovi lastari, tek ulistali. Pošto se vrba osveti, svještenik narodu dijeli grančice, i zatim se vrši trokratni ophod oko hrama sa crkvenim barjacima, ripidama i čiracima. Narod obilazi oko hrama uz pevanje tropara Lazareve subote. Ovaj praznik je isključivo praznik djece.

Za taj dan majke svečano obuku svoju djecu (pa čak i onu najmanju, od nekoliko mjeseci) i tako svečano obučenu dovode crkvi, kupuju im zvončiće vezane na trobojku i stavljaju oko vrata. Djeca se raduju, trče po porti i učestvuju u ophodu oko crkve. Mlade vrbove grančice se odnose kućama i stavljaju pored ikone i kandila. Sa ovim danom počinju veliki Vaskršnji praznici.

Larnaka je treći po veličini grad na Kipru, i verovatno najstariji na ostrvu. Njegove ulice se prostiru na mestu antičkog grada Kition, koji je prema predanju osnovao jedan od Nojevih unuka.

Crkva sv.Lazara u gradu Larnaka, Kipar

A grad je nazvan Larnaka u XVI veku. Grčka reč «larnaks» označava «sarkofag». Upravo ovde se nalazi grobnica svetog Lazara, poznata u celom hrišćanskom svetu. Nad grobnicom je u IX veku izgradjena crkva, koja je i do dan-danas svake godine centar proslavljanja Lazareve Subote.

Crkva je puna pre početka Liturgije. Sve «stasidije» - mesta za sedenje – su zauzete, a mnogi stoje u prolazima i na balkonu, koji je izgradjen u zapadnom delu crkve radi korišćenja od strane horova. Liturgiju služe jerarsi Kiparske Pravoslavne Crkve.

Na tu službu dolazi većina lokalnog stanovništva i naravno poklonici iz celog sveta i sa trepetom slušaju čudesnu jevandjelsku priču o tome, kako je u Vitaniji, blizu Jerusalima, umro Lazar, bliski Hristov prijatelj, i brat Marte i Marije. Kada je dobio tu vest, Hristos je bez obzira na opasnost po sopstveni život, otišao u Vitaniju, i naredio da se odvali kamen od groba, u kome su sahranili Lazara, i pozvao ga: «Lazare, izadji!». I ovaj je izašao iz groba, obavijen po rukama i nogama pogrebnim pelenama. Isus je rekao onima koji su ga okruživali: «Razvežite ga, neka ide».

Bogosluženje na Lazarevu Subotu u crkvi sv.Lazara u Larnaki, Kipar

Tom trenutku je posvećena jedna od najpoštovanijih ikona u crkvi – «Vaskrsenje Lazara». Druga posebno poštovana ikona je – «Lazar – episkop Kine». Posle svog vaskrsenja, Lazar je otišao u Kinu, gde je propovedao Jevandjelje i postao rukovodilac glavne lokalne hrišćanske zajednice. Upokojio se u 63 godini.

Do njegove grobnice, koja se nalazi u kripti crkve, obavezno silaze svi poklonici. Na mramornom sarkofagu se nalazi natpis «Lazar, Hristov prijatelj». Danas je kamena grobnica prazna. Svete Lazareve mošti su još u IX veku na molbu vizantijskog cara Lava Mudrog, bile prebačene u Konstantinopolj. Ali od tog vremena se održala tradicija da neki revnosni poklonici čak ležu u grobnicu u nadi da će dobiti isceljenje.

Medjutim, u larnakskoj crkvi se ipak nalazi čestica moštiju pravednog Lazara. Ona je pronadjena sasvim nedavno. Crkva je u novembru 1972 godine veoma postradala od požara. U vreme restauracionih radova pod oltarom je pronadjen kameni sarkofag, a u njemu čestica moštiju, iz I veka. Sada se ta svetinja nalazi u kutiji, koja je postavljena u centralnom delu hrama, ispred ikone svetog Lazara.