Savetovalište Za Bebe

Svi znamo da za bebu nema bolje hrane od majčinog mleka. Prvo majčino mleko obezbeđuje bebi imunitet i bogato je hranjljivim materijama koje su prilagođene nerazvijenim bebinim organima za varenje. Takođe, majčino mleko sprečava alergije, pojavu astme i respiratornih infekcija. Pored toga, dojenje pozitivno utiče na majčino zdravlje. Dokazano je da žene koje doje duže od godinu dana ređe obolevaju od kardiovaskularnih bolesti i dijabetesa.
Ishrana za vreme dojenja
Majka koja doji treba da se hrani raznovrsnom ishranom. Jedite hranu koja je bogata mineralina i vitaminima: meso, ribu, mleko i mlečne proizvode, voće i povrće. Dojiljama je dopušteno da popije jednu do dve šoljice kafe u toku dana. Izbegavajte cigarete jer nikotin prelazi u majčino mleko i oštećuje bebino zdravlje. Majka takođe treba da izbegava uzimanje lekova za vreme dojenja. Po pravilu lekovi prelaze u majčino mleko. Zbog slabije funkcije bebine jetre i bubrega, lekovi se mogu gomilati u njenom organizmu i izazvati neželjena dejstva. Pre uzimanja bilo kog leka, obavezno se posavetujte sa lekarom.
Sprečite bebu da gladuje
Ukoliko majka nema dovoljno mleka ili nema dobru tehniku dojenja, beba će gladovati. Takva beba se često budi, a plače i nakon hranjenja. Neke bebe postaju pospane zbog gladi, pa ih je potrebno buditi za obrok. Često se u prvim mesecima mogu javiti i grčevi. Grčevi nastaju zato što beba halapljivo sisa i pri svakom gutljaju proguta malo vazduha. Beba je uznemirena, napinje se i glasno plače. Bebu koja ima grčeve treba uzeti u naručje i šakom joj blago pritisnuti stomačić. Beba koja dobro sisa najbolje pospešuje lučenje mleka. Ukoliko beba ne može adekvatno da isprazni dojku, treba je prazniti ručno ili pumpom. Na taj način možete dohraniti bebu.
Izvor:Savetovaliste

Zloćudne (maligne) bolesti
Definicija
Akutna leukemija je obično brzo progresivna leukemija u kojoj dolazi do zamjene normalne koštane srži zloćudnim stanicama koje nastaju malignom transformacijom matičnih stanica krvi. U akutne leukemije spadaju Akutna limfoblastična leukemija (ALL) i akutna mijelocitna leukemija (AML).
Akutna mijelocitna leukemija jedna je od češćih akutnih leukemija u odrasloj dobi, a incidencija joj se povećava s godinama. Pojava AML može biti povezana s kemoterapijom ili zračenjem (sekundarna AML).
Klinička slika
Simptomi su obično nespecifični, kao što su umor, groznica, slabost, gubitak tjelesne težine, i posljedica su zatajenja normalne hematopoeze (stvaranja krvnih stanica). Granulocitopenija (smanjeni broj granulocita) može uzrokovati česte i ozbiljne bakterijske infekcije, kao i gljivične. Trombocitopenija (smanjeni broj trombocita - važnih u procesu zgrušavanja krvi) može dovesti do spontanih krvarenja što se pokazuje kao točkasta krvarenja po koži, ili kao sklonost stvaranju modrica, krvarenjem u sluznice ili nepravilnim menstrualnim ciklusom, dok su hematurija (krv u urinu) i krvarenje u probavni trakt rjedji. U početnom stadiju bolesti obično središnji živčani sustav nije zahvaćen, no ukoliko je manifestira se glavoboljom, povraćanjem i razdražljivošću. Povećanje jetre i slezene je u AML rijetko.
Dijagnostička obrada
U 75 do 90% slučajeva prisutne su anemija(smanjenje broja crvenih krvnih stanica - eritrocita) i trombocitopenija. Broj leukocita (bijelih krvnih zrnaca) može biti smanjen, normalan ili povećan. Obično je dijagnozu moguće postaviti na temelju razmaza, no uvijek treba analizirati i koštanu srž. Ukoliko je aspiracijom dobiven uzorak koštane srži nedovoljan, nužna je biopsija (uzimanje uzorka tkiva) iglom. Pri dijagnozi ozbiljne pancitopenije (smanjeni broj svih krvnih stanica) treba uzeti u obzir i druge moguće dijagnoze kao što su: aplastična anemija, infekciozna mononukleoza, te nedostatak vitamina B12 i folne kiseline.
Liječenje
Cilj liječenja je postići potpunu remisiju, odnosno postići normalan broj krvnih stanica, normalnu hematopoezu (stvaranje krvnih stanica) u koštanoj srži, te nestanak leukemičnog klona stanica. Programi liječenja i moguće kliničke situacije su složene, zahtijevaju tim stručnjaka, te pacijente treba liječiti u specijaliziranim medicinskim centrima.
60-80% pacijenata s Akutnom mijeloičnom leukemijom ući će u početnu remisiju kada se liječe protokolima s citarabinom i daunorubicinom ili demetoksidaunorubicin. 10-30% pacijenata preživljava 5 godina bez znakova bolesti, te su vjerojatno izliječeni. Trajanje remisije koja je postignuta nakon relapsa bolesti (ponovnog pojavljivanja bolesti) je kratko, prognoza za pacijente s relapsom je loša.
Transplatacija koštane srži od identičnih blizanaca ili braće i sestara s identičnim HLA (podudaranje tkiva) je učinkovit tretman. Visokim dozama kemoterapije ili ozračenje cijelog tijela postiže se potpuno potiskivanje koštane srži domaćina, a zatim se daje infuzija koštane srži davatelja. Rizici su veliki, a od komplikacija moguća je bolest presatka protiv domaćina, te oportunističke infekcije. Rezultati su bolji kada se transplatacija izvrši tijekom remisije, a najbolji su kod djece i mladjih odraslih.
Prognoza
Dugotrajno preživljavanje bez recidiva postiže se u 20 do 40% bolesnika i povećava se na 40 do 50% u mlađih pacijenata liječenih transplatacijom koštane srži. Za pacijente sa sekundarnom AML prognoza je loša.
Važno je i simptomatsko liječenje; krvarenje uzrokovano uglavnom trombocitopenijom (smanjenim brojem trombocita) dobro reagira na davanje trombocita, a anemija se liječi transfuzijama eritrocitnih koncentrata, osim ako je posljedica masivnog krvarenja pa se mora nadoknaditi ukupni volumen krvi. Zbog niskog broja neutrofila i opasnosti od infekcija daju se baktericidni antibiotici širokog spektra koji pokrivaju gram-pozitivne bakterije (ceftazidim, primaksin) čak i kada nema kliničkih znakova infekcije.
Izvor:Bolesno Dete

Povoljna ocena mlečnosti dojke pri pregledu nije uvek garancija za uspešnu prirodnu ishranu.Često je potrebna kontrola u pogledu količine mleka koje odojče stvarno posisa.
Ta kontrola je potrebna naročito u početku dojenja, da li majka ima dovoljno mleka za svoju bebu za bezbedan napredak i rast.Ako odojče ne napreduje dovoljno tako nam se čini, možemo da prekontrolišemo da ne sumnjamo uzalud.Za to nam služi jedna vaga, koja je ispravna i omogućuje da se zabeleže težinske razlike i od nekoliko grama.Tehnika je jednostavna.Bebu spremimo za podoj znači prepovijemo u čistu pelenu, obučemo i stavimo na vagu da se izmeri. Težinu zabeležimo u jednu svesku koja će nam služiti i po ceo mesec radi kontrole.Posle merenja bebu podojimo.Opet posle podoja beba se meri.Nadjena  težinska razlika odgovara količini posisanog mleka.Tako se radi za svaki podoj i zbir dobijenih vrednosti odgovara količini mleka koje je beba posisala u toku 24 časa.Takva brižljiva kontrola nije neophodna u slučaju da odojče dobro napreduje.Količina mleka koju odojče posisa u jednom podoju uvek se menja od podoja do podoja.Ta količina je zavisna od mlečnosti dojke, od snage kojom odojče sisa i od trajanja podoja.Uvek su jutarnji podoji najbogatiji jer posle noćne pauze kada se majka odmara, dojke sadrže više mleka a i beba se odmori ima više snage.Što se tiče ostalih podoja u toku dana nema odgovarajućeg pravila.Količina pojedinih podoja može prilično da se razlikuje.Beba ako za vreme podoja manje sisa, uvek u sledećem podoju nadoknadi.Obično su večernji podoji najmanji takozvana vačernja hipogalaktija, da bi se noćni podoj opet nešto povećalo.Količina mleka koju odojče treba da posisa u toku dana može da se izračuna na osnovu bebine  težine.Zdravo i napredno odojče treba u toku dana da posisa prosečno onoliko puta po 150 g. mleka koliko je kilograma teško.Ovo pravilo važi samo za prvih meseci, kada je rast odojčeta najbrža.
Na kraju drugog meseca života odojče posisa 750-850 g. mleka dnevno,
od trećeg meseca je porast količine  mleka još sporije, dnevno posisa 800-900 g. mleka,
na kraju četvrtog meseca 850-950 g. mleka,
na kraju petog meseca dnevni iznos mleka je 900-1000 g.,
u toku šestog meseca odojče dnevno posisa 950-1200 g. mleka.
Izvor:Savetovaliste za Bebe

Hipogalaktija (smanjeno lučenje mleka) je najveća smetnja prirodnoj ishrani.Predstavlja nejveći uzrok pothranjivanja i gladovanja odojčeta.Hipogalaktija može biti primarna kada je lučenje mleka smanjena.Izuzetno retka pojava potpunog odsustva lučenja mleka agalaktija.Mnogo većeg praktičnog značaja je sekundarna hipogalaktija.Dojka po svojoj anatomskoj gradji je sposobna za dovoljno lučenje mleka ali često dolazi do odredjenih poteškoća kao što su:
Loša nega mlečne sekrecije kod porodilja, zbog normalnog razvoja mlečnosti dojke neophodno je da se dojka posle dojenja uredno i što potpunije prazne.
Ako novorodjenče slabo sisa, nevešto, umorno dolazi do zastoja kolostruma i smanjuje lučenje.
Zato treba nakon prve nedelje posle porodjaja kontrolisati merenje posisanog mleka, probni podoj.
U slučaju da novorodjenče slabo prazni dojke neophodno je isprazniti na veštački način manuelno, pumpicom.
Ako je žlezdano tkivo dobro razvijeno još bolji uspeh se može postići pored toga što dete sisa, izvlačiti preostalo mleko.
Do hipogalaktije može da dovede sprečeno normalno pražnjenje dojke to može biti od strane deteta ili majke.Može biti privremena ili trajna.Na odojčetu se vidi  gladovanje koji se ispoljava  u slabijem ili jačem stepenu.
Opis gladnog deteta: San je nemiran, često se budi, jako plače, naročito dugo u večernjim časovima tzv. večernja hipogalaktija.Smiri se za kratko vreme, ako se da malo čaja.Sledeći obrok sisa naglo i puno vazduha proguta, nakon toga se javljaju grčevi, bljuckanje i povraćanje.Ako to stanje duže traje beba počinje da gubi telesnu težinu.Kao znak gladovanja pojavi se i temperatura ispod normalne-hipotermija.
Lečenje hipogalaktije čim se primeti treba pronaći uzrok, omogućiti što bolje pražnjenje dojke i sprečiti zastoj mleka.Bolje pražnjenje dojke se postiže češćim stavljanjem odojčeta na grudi, ili veštačkim pražnjenjem.
Izvor:Savetovaliste za Bebe

Ako je razvijen refleks sisanja i refleks gutanja, nedonošče stavljamo da sisa.Ukoliko je razvijen samo refleks gutanja a nije razvijen refleks sisanja dete moramo hraniti kašičicom ili pipetom.Ako nije razvijen ni jedan refleks mora se hraniti sondom.Prednost hranjenja sondom jeste u tome što se izbegava aerofagija pa time i aerokolija, dete se ne zamara koji čini kada se doji, ili se hrani kašičicom odnosno pipetom i može se bolje dozirati.Sondom hranimo decu ispod 1500 grama.
Humano odnosno ženino ili majčino mleko je prvo pri izboru tipa hranjenja, zbog njegove lake digestibilnosti i tolelancije bez regurgitacije ili abdominalne distenzije.Drugi izbor hranjenja je industrijski proizvod namenjen za nedonošenu decu.Daje se prema uputstvu.Naznačena je doba starosti deteta i kilogram telesne težine.
Energetska potreba iznosi 90 Cal.na kg/telesne težine za održavanje svoje telesne mase zatim 120 Cal. na kg/telesne težine ako želimo da dobija na težini-napreduje.Količina kalorija prvih dana je znatno manja:u početku 50 Cal na kg/telesne težine a od 15- og dana uzrasta do mesec dana 90 Cal. da bi se posle tog vremena prešli na 120 Cal.na kg/telesne težine.
Potrebe za vodom takodje se postepeno povećavaju i to:
-od 3.dana 50 ml. tečnosti na 1 kg /telesne težine,
-od4. dana 75 ml. tečnosti na 1 kg /telesne težine,
-od 5.dana 80 ml. tečnosti na 1 kg/telesne težine,
-od 8.-10. dana 100-150 ml. tečnosti na 1 kg/telesne težine,
-posle ovog vremena 150 ml. tečnosti na 1 kg/telesne težine.
Potrebe za proteinima veće su nego kod normalno rodjenog deteta, jer nedonošče brže raste.Količina proteina za 24 časa kod nedonoščeta je dvostruko i iznosi 4-7 grama na 1 kg/tel.tež.
Poterbe u ugljenim hidratima znatno su veća iznosi 10-15 pa i 20 gr. na kg/tel.tež. a nedonošče ih dobro podnosi i iskorišćuje.
Potrebe u mastima su manja i iznose 2-3 grama na 1 kg/telesne težine.Nedovoljno se iskorišćavaju i loše podnose.
Potrebe za mineralnim solima i vitaminima:
-vitamin D potrebno je dati 1000-2000 IJ. dnevno od druge nedelje života,
-vitamin A potrebno je dati 3000-5000 IJ. dnevno od druge nedelje života,
-vitamin C potrebno je dati 50-100 mg. dnevno od druge nedelje života ,
-vitamin K 1-2 mg. po rodjenju i vitamin E 50 mg. dnevno u lečenju skleredema, intramuskularno osim ove terapije daje se još gvoždje i B komplex vitamin od 5.nedelje života.

Broj obroka i razmaci

Postoje mnogobrojne šeme ishrane nedonoščadi.Nekad su hranjeni na svaka dva sata tj. deset puta dnevno.Pokazalo se da je ovo nepotrebno može da bude sa izvesnim opasnostima.
Ishrana na svaka dva sata podrazumeva veći broj obroka, a time i veću opasnosti od aspiracije mleka u pluća, remeti mu san, odmor i predstavlja uznemirenje i često budjenje.
Broj obroka se kreće od 8-12 u toku 24 časa.U prvoj nedelji ni jedno nedonošče ne stavlja na dojku.Hranjenje mlekom se počinje od drugog ili trećeg dana zbog aspiracije.
Evo jedne šeme ishrane nedonoščadi:
Prvi dan:40 ml./kg adaptiranog mleka uz davanja 5% glikoze,
Drugi dan:60 ml./kg adaptirano mleko za nedonoščad,
Treći dan:90 ml./kg adaptiranog mleka za nedonoščad,
Četvrti dan:120 ml./kg adaptiranog mleka za nedonoščad
Šesti dan:150 ml./kg  industrijskog mleka za nedonoščad.
Posle treba povećati na 180 ml./kg  za 24 časa izmedju 10.-20. dana.
Jedna šema za nedonošeno dete:
Nedonošče sa telesnom težinom 1250-1500 g.
Prvi dan:ni mleka ni vode eventualno 10 ml. fiziološkog rastvora subkutano.
Drugi dan:3-5% rastvor dekstroze
Treći dan: kolostralnog ili ženinog mleka 25 ml. (bočicom, kašičicom, pipetom)
Nedonošče sa telesnom težinom  1500-1750 g.
Prvi dan:ni mleka ni vode eventualno 10 ml. fiziološkog rastvora subkutano.
Drugi dan:kolostralno mleko-ženino mleko 30 ml.
oko 7.og dana 100 ml. ženinog mleka sa dodatkom 3-5% dekstroza.
Nedonošče sa telesnom težinom  1750-2500 g.
prvi dan:posle isteka 12 sati po rodjenju daje se 3-5% dekstroza,
drugi dan:kolostralno ili ženino mleko 25-35 ml. dnevno sa dodatkom 5% dekstroze,
od 7. dana se povećava količina mleka daje se 150 ml.na kg/telesne težine u toku 24 časa.Dalje se povećava količina mleka prema uzrastu i kg telesne težine deteta.
Izvor:Savetovaliste za Bebe

Postoje tri osnovna uslova, koje treba ispuniti da bi se sudbina ovog odojčeta mogla da poboljša:
**obezbedjenje mera protiv nedozrele termoregulacije odgovarajućim metodama zagrevanja,
**zaštita od infekcije aseptičkom negom,
**adekvatna ishrana i pravilna tehnika hranjenja.
U neonatalnom dobu naročito prva 24 časa nega nedonoščeta je od presudnog značaja i služi za dobru prognozu.treba naročito paziti na sledeće mere:
da se dete ne izloži spoljnoj infekciji,
da se stvori u izoliranu sobu krevetić, inkubator s odredjenom temperaturom već kako je dete zrelo,
da se osigura detetu kiseonik u racionalnim količinama,
treba sprovesti lečenje hemoragijske dijateze, davanjem vitamina K, u strogo odredjenim količinama,
organizovati delikatne mere u vezi nedonoščeta,
osigurati prirodnu ishranu, jer je ženino mleko najbolja hrana za nedonošče,
potrebno je strogo aseptička nega i potpuna izolacija nedonoščeta,
treba započeti što pre preventivno lečenje rahitisa  avitaminoze C i anemije.

Pneumonije su najčešće bolesti u dječijem uzrastu.

Smatra se da su u 1/4 slučajeva virusne etiologije, 1/3 su nepoznate etiologije, a ostalo čine bakterijske pneumonije. U praksi uzročnik pneumonija se pretpostavlja na osnovu uzrasta, epidemiološkog stanja kliničkog nalaza, radiološkog, hematološkog nalaza i na osnovu odgovora na antibiotsku terapiju.

• A. Bakterijske pneumonije
• B. Pneumonije izazvane virusima
• C. Pneumonije izazvane mikozama
• D. Pneumonije izazvane protozoama

Bakterijske pneumonije

• Pneumonije izazvane G+ bakterijama
• Pneumonije izazvane G- bakterijama

Pneumonije izazvane pneumokokom

Diplococcus (streptococcus) pneumoniae – Čest uzročnik pneumonija kod djece poslije navršenog trećeg mjeseca, kod starije djece razvija lobusni tip, a kod mlađe djece i dojenčeta; lobulusni tip.

Faktori koji pogoduju nastanku bolesti su: hladnoća, umor, digestivni poremećaji i rahitis. Epidemiološki se javlja u zimskom periodu i rano u proljeće, širi se kapljično i brzo. Poznato je oko 80 tipova pneumokoa.. Imunitet prema određenom tipu traje kratko i vrlo se brzo gubi.

Patologija: razvija se u 4 stadija

I stadij – stadij kongestije - traje nekoliko sati. Intraalveolarni kapilari se proširuju i alveole počinju da se ispunjavaju seroznim eksudatom, rijetkim polimorfonuklearima i obiljem pneumokoka.

II stadij – faza crvene hepatizacije - alveole ispunjavaju eritorctti, fibrin, serum i rijetki neutrofili.

III stadij – faza sive hepatizacije - alveole su ispunjene velikim brojem neutrofila i fibrina. Kapilari u alveolama su opstruirani tako da nastaje D-L šant /ekstrakardijalni/ i krv u većim količinama prolazi kroz sačuvani dio parenhima, omogućujući bolju saturaciju hemoglobina kiseonikom.

IV stadij – stadij rezolucije - Eksudat je sirast, povećava se broj makrofaga, neutrofili podliježu masnoj degeneraciji i nekrozi, fibrinske trake se liziraju i postepeno iščezavaju. Polimorfonukleari fagocitiraju pneumokoke, a makrofazi otklanjaju otpatke iz alveole.

U toku multilobulusne pneumonije zahvaćeni lobusi ne prolaze kroz iste faze inflamacije. Limfatični sudovi se brzo uključuju u proces pa pneumokok dolazi u cirkulaciju te se proces širi na visceralnu pleuru koja reaguje eksudacijom i taloženjem fibrina /pleuropneumonia/

Klinička slika

Inkubacija traje od 1 do 3 dana. Pneumoniji prethodi infekcija gornjih disajnih puteva.

Simptomi: temperatura, groznica, glavobolja, malaksalost.

Kod dojenčeta odbijanje hrane, povraćanje, diareja, temperatura (5 do 9 dana).

Kod novorođenčeta i mlađeg dojenčeta mogu proteći bez temperature, /tzv. Algidni oblici/.

Pod dejstvom antibiotika temperatura pada u toku 12 do 24 sata. Tahipnea predstavlja rani stalni simptom pneumonije, dispnea je skoro redovan pratilac. Cijanoza predstavlja najsigurniji znak hipoksemije, a nastaje kada saturacija hemoglobina kiseonikom padne na 70% do 75%.

Kako u toku pneumonije dolazi do oštećenja miokarda; cijanoza može biti kardijalnog porijekla. Tahikardija je kompenzatorna reakcija na stanje hipoksemije. Najvažniji znak pouštanja srca je povećanje jetre /ona može da se palpira i zbog slabe pomičnosti dijafragme/.

Ako se jetra palpira za više od 3 cm i ako je puls veći od 160 ili ako postoji i galopni ritam, može se pretpostaviti nastanak srčane komplikacije.

Reakcije CNS (hipoksemija, hiperkapnija) manifestuje se strahom, glavoboljom, uznemirenošću, somnolencijom i komom. Konvulzije nastaju zbog hipertermije kod djece koja imaju snižen konvulzivni prag. Pneumonija može da se manifestuje i meningealnim simptomima, što otežava dijagnozu bolesti.

U početku bolesti kašalj je suh, naporan, kasnije postaje produktivan, a bolest može proteći i bez kašlja. Bol nastaje kod pleuralne reakcije. Ako je bol u abdomenu lociran desno teško se diferencira od akutnog apendiksa. Kod visoke temperature i kod obilnog znojenja može da se razvije dehidracija. Poremećaj acidobazne ravnoteže se nalazi kao respiratorna i/ili metabolička acidoza. Kod stanja sa razvijenom respiratornom insuficijencijom je snižen p02 /hipoksemija/ dok su vrijednosti pCO2 normalne ili snižene /parcijalna respiratorna insuficijencija/ ili povišene /globalna respiratorna insuficijencija/.

Fizikalni nalaz: perkutorni i auskultatorni nalaz u početku bolesti su negativni. Kasnije se nalaze znaci plućne infiltracije: pojačan fremitus, tmulost, bronhalno disanje i pojačana bronhofonija.

• Ukoliko nastaje opstrukcija većeg bronha, disanje postaje oslabljeno ili nečujno.
• U toku lobulusne pneumonije pozitivan nalaz čine: šumovi, (sitni vlažni bronhogeni šumovi i krepitacije) uz bronhovezikularno disanje.

Centralno lokalizovane pneumonije se teže dijagnostikuju fizikalnim pregledom.

RTG zasjenjenja su najčešće trouglasta i njihova baza je okrenuta prema periferiji, a vrh prema hilusu. Sjene mogu biti trakaste i ovalne. Medijastinum je često povučen (atelektaze) prema plućnom zasjenjenju. Pleura je često zahvaćena.

Laboratorijski nalaz: Leukociti 15000 do 40000 i predominiraju polimorfonukleari. U krvnoj slici može biti prisutna anemija, u urinu albuminurija, cilindrurija i eritrociturija. Pneumokok se izoluje iz sputuma, bronhogenog sekreta ili hemokulturom. Spirometrija pokazuje restriktivni tip ventilacione insuficijencije, vitalni kapacitet je snižen.

Diferencijalna dijagnoza: atelektaze poslije aspiracije stranog tijela, pleuritis, TBC, tumori, apendicitis, apsces jetre.

Komplikacije: pleuritis, empijem, septikemija, bronhiektazije, plućni apsces. Komplikacije pneumokokne infekcije su meningitis, endokarditis, artitis.

Prognoza je dobra, a tok bolesti je 10 do 14 dana.

Terapija: simptomatska, oksigena, rehidracija, korekcija acidobazne ravnoteže, digitalis ako postoje znaci srčane dekompenzacije, antibiotici /lijek izbora je Penicillin, u slučaju alergije eritromicini, cefalosporini./

Pneumonija izazvana stafilokokom

Najteža pneumonija bakterijske etiologije Letalitet ovog oboljenja je visok kod dece u uzrastu do 6 mjeseci.

Etiologija: uzročnik je Staphylococcus aureus sa poznatim enzimima; hemolizin, enterotoksin, leukocidin, hijalunorizada, stafilokinaza. Značajni su sojevi koji proizvode enzim penicilinazu.

Epidemiologija: širi se kapljično. Učestalost je visoka zimi i u proljeće. Česta je infekcija u kolektivima i porodilištu. U skoro 90% djece se iz nazofaringsa može izolovati stafilokok. Prenošenje može biti limfnim, bronhogenim, hematogenim putem, ali i širenjem infekcije iz gornjih disajnih puteva.

Patologija: pod nekrotizirajućim dejstvom stafilokoka u plućima nastaju mikroapscesi. Ukoliko se poslije pražnjenja apscesa u lumen bronha, stvori ventilni mehanizam, u drenažnoj fistuli se razvija pneumatocela. Usljed sekreta, edema, razvijaju se ventilacioni poremećaji: hiperinflacija, emfizem, atelektaza. Empijem, piopneumomedijastinum nastaju prodorom procesa kroz visceralnu pleuru. Nesupurativne vaskularne lezije su: fokalne hemoragije, fibrinski trombi, renalna kortikalna nekroza.

Klinička slika: karakterizira je kratak prodromalni stadij, a zatim se bolest naglo pogoršava.

Temperatura, adinamija, bljedilo, znaci respiratorne insuficijencije (uznemirenost, dispnea, cijanoza) intoksikacija, kašalj sa žuto-zelenim sputumom.

Ponekad dominiraju Git smetnje, mogu se javiti konvulzije i kongestivni srčani poremećaji. Kada se bolest manifestuje teškim znacima toksoinfekcije, hipotermijom i kolapsom, kod dojenčeta do dva mjeseca, smrt može da nastupi za nekoliko sati. Kliničku sliku pogoršava pneumotoraks, meningitis i perikarditis.

Fizikalni nalaz: skraćen plućni zvuk, izmijenjeno disanje, sitni vlažni bronhogeni krkori. Usljed poremećaja strujanja vazduha kroz bronhije disanje je često oslabljeno.

Rendgen: vidi se jedno ili više nehomogenih zasjenjenja, hidro – aerične sjenke, prosvjetljenja različite veličine, ili policiklične sjenke manje ili više jasno ograničene (infiltrat, apsces, atelektaza, empijem i stafilokokne bule).

Laboratorijski nalazi: SE je povišena. Krvna slika: anemija, leukociti 15.000 do 40.000, neutrofilija sa skretanjem ulijevo. Hemokultura je često pozitivna. Bris ždrijela: može se izolirati uzročnik.

Diferencijalna dijagnoza: atelektaza, primarna TBC, apsces, lobarni emfizem, cistične bronhijektazije.

Terapija:

• antibiotici (2 ili 3 antibiotika u trajanju od 15 dana: benzil-pencilin, meticilin ili kloksacilin 100 mg do 400 mg/kg TT, cefalosporini).
• Ostala simptomatska terapija kao kod drugih pneumonija.
• Hirurški tretman je potreban kao hitna dekompresija kod hipertenzivne bule, piopneumotoraksa.

Prognoza je dobra. Zavisi od blagovremene terapije, pravilnog izbora antibiotika i uzrasta djeteta.

Komplikacije su: empijem, pneumotoraks, plućni apsces, fibrotoraks, bronhopleuralna fistula, osteomilitis, perikarditis.

Pneumonije izazvane g – negativnim bakterijama

Udio G- bakterija u nastanku pneumonija danas je veliki. Infekcija nastaje vaskularnim putem, inhalacijom i aspiracijom sekreta iz nazofaringsa.

Pneumonije izazvane hemofilusom influence

Hemofilus influence (Pfeifferov bacil) je G- bacil koji je ponekad prisutan u gornjim disajnim putevima a poznato je da djeluje sinergistički sa virusima. Pneumonična upala može biti lokalizirana ili diseminirana. Izražena je destrukcija epitela donjih disajnih puteva intersticijalni pneumonitis.

Klinička slika: bolest počinje postepeno. Kašalj je pertusiforman. Temperatura je povišena, tok bolesti je subakutan i prolongiran.

Na RTG su lobusna ili segmentna zasjenjenja. Leukociti su od 18.000 do 70.000 sa relativnom ili apsolutnom limfocitozom. Komplikacije su: pleuralni apsces, pleuritis, perikarditis, meningitis.

Dijagnoza se postavja na osnovu izolacije uzročnika i onda kada pneumonije ne reagiraju na penicilin. Na hemofilus povoljno djeluje ampicillin.

Pneumonije izazvane pseudomonasom (piocianeus pneumonije)

Pseudomonas aeruginoza daje tešku progresivnu, često letalnu, nekrotizirajuću pneumoniju. Javlja se kod djece koja boluju od cistične fibroze, malignog oboljenja i imunodeficijencije. Susreće se i kod djece koja su dugo primala antibiotike. Dijete ima teške toksične simptome, uznemireno je, pomućene svijesti, ima drhtavicu sa hiper ili hipotermijom, kašlje, dispnoično je. Ukoliko dijete ekspektorira bronhogeni sadržaj, sputum je žut, zelen ili krvav. U krvnoj slici, visoka leukocitoza. U urinu piurija, povišene transaminaze.

Rendgen: pneumonični infiltrati obostrano, u donjim lobusima, često nodularnog izgleda. Osim toga mogu da se uoče znaci raspada (apsces) i pleuralne promjene.

Terapija: najefikasniji antibiotik je karbencilin (piopen) sam ili u kombinaciji sa gentamicinom.

Virusne pneumonije

Virus influence, parainfluence, adenovirus, RSV. Dijagnoza se zasniva na izolaciji virusa i pozitivnih seroloških analiza Etiološka dijagnoza se može postaviti i na osnovu seroloških reakcija bez izolacije virusa Virusne infekcije karakterišu se toksičnim simptomima i često sekundarnim bakterijskim infekcijama.

Kod pneumonija početak je nagao, sa mialgijama, glavoboljom, kašalj je suh a kasnije sa ekspektoracijom. Temperatura je promjenjiva, bol  u grudnom košu, dispnea (tahipnea) udruženi sa cijanozom.

Fizikalni nalaz: vezikularna komponenta se čuje, mjestimično tmulost i oslabljeno disanje a ponekad i bronhalno disanje.

Radiološki nalaz: sjene su nejasno ograničene, liče na mliječno staklo. Hilusi su izraženi obostrano, ali više na oboljeloj strani. Radiološki nalaz se održava tri sedmice.

Terapija: simptomatska, antibiotici kod sekundarne bakterijske infekcije.

Pneumonije izazvane mikoplazmom pneumonije (Eaton-agens) ili primarna atipična pneumonija (P.A.P.).

Javlja se u dobi od pet do petanest godina. Eaton-agens je sličan virusima, ali antibiotici povoljno djeluju na ovaj mikroorganizam.

Klinička slika: inkubacija traje od 1 -3 nedjelje.

Dijete ima povišenu tjelesnu temperaturu, glavobolju, kašalj je suh u paroksizmima. Sekret je kasnije mukopurulentan i sukrvičav. Bol u grudima je lociran substernalno, dijete se znoji, ima anoreksiju, povraća, dispnoično je i prisutna je cijanoza.

Fizikalni nalaz na plućima je diskretan ili negativan, izuzetno se čuju krepitacije. Ako je pleuralna afekcija prisutna čuje se pleuralno trenje. Po koži je osip urtikarijalnog karaktera i traje 48 sati. Ova pneumonija može da traje i više od jednog mjeseca sa nepravilnim temperaturama i kašljem.

Rendgen: nehomogena zasjenjenja mliječnog izgleda, nejasno ograničena.

Peribronhitične inflamacije su predstavljene trakastim sjenkama od hilusa ka periferiji. Mali pleuralni izljevi se nalaze u 20% slučajeva. Radiološki nalaz traje od 1-4 nedjelje.

Laboratorijski nalazi: leukopenija, mononukleoza, SE umjereno povišena, titar hladnih aglutinina povišen.

Terapija: antibiotik (eritromicin 30-50 mg/kg TT uz simptomatsku terapiju).

Pneumonije izazvane mikozama

Mikotična oboljenja pluća nastaju usljed smanjene otpornosti domaćina i javljaju se kod terapije citostaticima, kortikosteroidima, kod krvnih diskrazija, imunoloških deficijencija, cistične fibroze i bronhiktazija.

Tkivni odgovor na mikotičnu infekciju je granulomatozna i diseminirana lokalizacija.

Za dijagnozu su važni: kožni test, serološke reakcije, izolacija uzročnika.

Terapija je pravilna ishrana, higijena, liječenje osnovne bolesti. Hemoterapija je nistatin i amfotericin, 5 fluor-citozin.

Kandidiazis – moniliazis

Kandida živi kao saprofit na koži i sluzokoži. U ustima je kandida od lokalnog značaja, ali se širi na bronhalno stablo kod nedonešene djece, djece koja boluju od malignih oboljenja, hipoparatireoidizma, dijabetesa, malnutricija, dugotrajne primjene kortikosteroida.

Akutni oblik: klinička slika odgovara pneumoniji. Plućna ognjišta su izolirana ili su u sklopu generaliziranog oboljenja.

U subakutnom obliku klinička slika podsjeća na apsces pluća i tuberkulozu. Na plućima postoje znaci kondenzacije. Dijete kašlje i ponekad iskašljava krv.

Rendgen: promjene su unilateralne ili bilateralne u donjim i srednjim partijama, oblačaste u vidu milijarnih granulacija, diseminiranih nodula ili segmentiranih sjenki. Ponekad se vide i rasvjetljenja koja podsjećaju na kaverne.

Diferencijalna dijagnoza: klinički i radiološki je slična tuberkuloza, blastomikoza, kokcidiomikoza, sarkoidoza, virusne pneumonije, hemosideroza.

Pneumonije izazvane protozoama

Pneumocistis karini pneumonija – Protozoe koje žive saprofitno postaju patogene pod izvjesnim uslovima. Bolesti su skloni: prematurusi, novorođenčad sa malom težinom, sa kongenitalnim anomalijama, djeca koja dugotrajno uzimaju antibiotike, imunodeficitarna stanja i deficit celularnog imuniteta.

Bolest se javlja epidemično i sporadično. Najvjerovat-nije se prenosi aerogeno.

Klinička slika: 3 do 4 nedjelje je inkubacija. Početak bolesti je postepen, dijete odbija hranu, febrilno je, apatično, tahipnoično, cijanoza je u početku prisutna kod hranjenja a kasnije je stalan simptom. Dijete kašlje u paroksizmima, ima pjenušav sekret na usnama i plavo – bjeličasto – sivkastu kožu.

Fizikalni nalaz na plućima je negativan ili diskretno pozitivan, rendgen-nalaz: oblačasta hilifugalna zasjenjenja, mikro, makro nodularna ili simetrična perihilarna zasjenjenja u vidu mliječnog stakla. Ove promjene mogu biti i unilateralne. Pojačana prozračnost je izražena bazalno ili retrosternalno. Bolest se komplikuje pneumomedijastinumom i intersticijalnim emfizemom.

Laboratorijski nalazi: leukocitoza, ubrzana sedimentacija, globalna plućna insuficijencija. U 20-50% slučajeva je bolest letalna.

Diferencijalna dijagnoza: stafilokokna pneumonija, cistična fibroza, CMV pneumonija.

Dijagnoza se postavlja izolacijom uzročnika (ciste sa kružnom čahurom i blijedo-plavičastom protoplazmom i intracistnim elementima).

Terapija je: Pentamidin intramuskularno 4 mg/kg Tt jednom dnevno uz simptomatsku terapiju ka kod ostalih upala pluća, Bactrim podjeljeno u 4 dnevne doze u trajanju od 14 dana.
Izvor:Savetovaliste za Bebe